«Η
αναρχία δεν συνίσταται στο να κάνει ο
καθένας ό,τι του αρέσει»
Συνέντευξη με τον Ελένο Σάνια
Ο
Ελένο Σάνια είναι ένας από τους
σταθερότερους στύλους της ισπανικής
αναρχικής σκέψης· φιλόσοφος και διανοητής
της κοινωνικής θεωρίας, αγωνίστηκε κατά
του Φράνκο, εξορίστηκε στην Γερμανία - χώρα όπου εξακολουθεί να κατοικεί και
να παράγει υλικό για στοχασμό ελευθεριακής
οπτικής, πάντα κόντρα στο ρεύμα των
υλικών αξιών που δεσπόζουν στον σύγχρονο
κόσμο. Από τις εκδόσεις Στάσει Εκπίπτοντες κυκλοφορούν δύο βιβλία του: Η κοινωνία της αυτοδιεύθυνσης και οι εχθροί της (2011) και Ανθρωπομανία, στην υπεράσπιση του ανθρώπινου (2014).
Πόλη
Orihuela / Εφημερίδα της CNT
Υπάρχει χώρος στη Γερμανία για έναν
συγγραφέα που ασκεί κριτική σαν κι
εσένα; Ή στην Ισπανία;
Η πορεία μου ως συγγραφέα στη γερμανική
γλώσσα έχει ολοκληρωθεί εδώ και καιρό,
ωστόσο το μόνο που δεν μπορώ να πω είναι
ότι την περίοδο κατά την οποία έγραψα
τα πρώτα μου βιβλία σ' αυτή τη γλώσσα
-ξεκινώντας από τα μέσα της δεκαετίας
του ογδόντα- είχα δυσκολίες στο να ανοίξω
δρόμους. Αντιθέτως. Το πλέον παράδοξο
είναι ότι στο περιθώριο δυο βιβλίων που
έγραψα λόγω περιστάσεων, επί παραγγελία
δυο εκδοτών κι όχι motu proprio [οικειοθελώς],
μου ήταν ευκολότατο να εκδόσω βιβλία
εξόχως κριτικά για την ιστορική και την
σύγχρονη Γερμανία όπως τα Verstehen
Sie Deutschland?
(Καταλαβαίνετε
την Γερμανία;),
Die
verklemmte Nation
(Το
συμπλεγματικό έθνος),
και κυρίως το Das
Vierte Reich
(Το
Τέταρτο Ράιχ),
έργο που εκδόθηκε την στιγμή της
επανένωσης των δύο Γερμανιών με υπότιτλο:
Η όψιμη νίκη της Γερμανίας, στο οποίο
προοιωνιζόταν στην κυριολεξία η πολιτική
και οικονομική ηγεμονία που ασκεί έκτοτε
η Γερμανία στην Ευρώπη.
Τόσο
Το
συμπλεγματικό έθνος
όσο και Το
Τέταρτο Ράιχ είχαν
μεγάλο αντίκτυπο στα μέσα, τόσο στον
τύπο όσο και στο ράδιο και την τηλεόραση.
Υπήρξα στόχος πολλών επιθέσεων, παρ'
όλα αυτά δεν έλειψαν επίσης κι οι
δημοσιογράφοι και αρθρογράφοι οι οποίοι
εγκωμίασαν τα βιβλία μου, ξεκινώντας
από έντυπα μεγάλου κύρους όπως οι Die
Zeit και Stern, για να μην παραθέσω παρά μόνον
δύο αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις. Θα
επισημάνω εν παρόδω ότι οι Ισπανοί
ανταποκριτές στη Γερμανία έχουν μέχρι
σήμερα αποσιωπήσει εντελώς το έργο μου
στην γερμανική γλώσσα.
Στην
Ισπανία δεν μου έλειψαν οι προσφορές
να πάρω το βήμα του ομιλητή και οι
εκδόσεις οι οποίες αναζήτησαν ή
αποδέχθηκαν την συνεργασία μου, όμως
γενικά με έχουν αποκλεισμένο, τόσο όσον
αφορά τα συντηρητικά και δεξιά έντυπα
όσο και αυτά που ξιπάζονται ότι είναι
της αριστεράς, όπως η El País. Το ίδιο επίσης
συμβαίνει και μ' άλλους ενοχλητικούς
συγγραφείς οι οποίοι δεν κοινωνούν τον
κυρίαρχο λόγο. Όχι μόνο στη χώρα μας·
ό,τι ο Αντόρνο αποκάλεσε στην εποχή του
«Βιομηχανία της κουλτούρας», βρίσκεται
ολοένα πιο ξεδιάντροπα στην υπηρεσία
του κεφαλαίου και των λακέδων πολιτικών
του, μην έχοντας άλλον αντικειμενικό
σκοπό από την υπόθαλψη του κομφορμισμού
και την ηθική και ανθρώπινη αποκτήνωση.